Amerikalı iki genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle uzun bir yolculuğa çıktılar. 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladılar. Sonra ise Türkiye, İran üzerinden Ortaasya'ya ulaştılar.

1891'DE BİSİKLETLE ASYA

GEZİ | W.SACHTLEBEN, T. ALLEN JR.

1890 yazının Amerikalı William Sachtleben ve Thomas Allen Jr. için ayrı bir önemi vardı. Washington Üniversitesi’nden o yıl mezun olan iki genç bunu kutlamak için uzun bir seyahate çıkarlar. Önce trenle New York’a geldiler, oradan ver elini İngiltere! Fakat esas rotaları ise Doğu’ydu.

O yıllarda moda olan bisiklet sadece bir ulaşım aracı değil, spor aleti ve statü simgesiydi de. Gençlerin ilham kaynağı ve rehberleri ise bu büyülü yolu yüzyıllar önce kat eden Marco Polo’ydu…

İki maceracı genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladı. Bu yolculuğu kayıt altına alarak tarihe önemli bir not düşen gençler, o dönem için nispeten kompakt sayılabilecek bir fotoğraf makinesi tercih etmişler. Selüloz nitrat bazlı film negatifleri üzerine dairesel görüntüler düşürmüşler.

Küçük Asya’ya yapılan büyük yolculuğun ilk durağı Atina’daki Akropol oldu. Monastiraki Meydanı’nda kendilerini bekleyen kalabalığın arasından geçerek Fethiye Camii ve diğer Osmanlı eserlerini ziyaret ederek Plaka semtini gezdiler.

Yaklaşık 29 bin kilometre yol kat edecekleri bu seyahatin en önemli noktası İstanbul’a geldiklerinde ise büyülendiler. Pera’dan Galata köprüsüne; Sultanahmet Meydanı’ndan Divanyolu Caddesi’ne kadar yedi tepeli şehri karış karış keşfettiler. Yolculuk sonunda çekilmiş olan 1200 kare siyah beyaz fotoğrafın önemli bir bölümünü Osmanlı’nın başkenti oluşturuyor bu sebeple. Padişah’ın Cuma selamlığını da, ara sokakları da bulabilirsiniz o fotoğraflarda…

Tebriz üzerinden İran’a varırlar. Özbekistan ve Türkmenistan ise onlara bütün bir Orta Asya’nın kapılarını açar.

UCLA Kütüphanesi özel koleksiyonunda saklanan bu filmlerden oluşan ‘Bisikletle Küçük Asya’ya Gidiş Dönüş 1891’ adlı özel seri geçtiğimiz yıllarda dijital ortama aktarılarak sergilendi. İki kafadarın macera dola Asya yolculuğu yazın ve tatilin başladığı bu günlerde birçok kişiye ilham oluyor. Hatta bu hikâyenin yazarı David Herlihy, 1890’lardaki bisiklet satışlarındaki patlamayı bile bu ikiliye bağlıyor. 

YAZI: MEHMET ARDA DURU

  • İZLE, HİSSET, TANIK OL!

    İZLE, HİSSET, TANIK OL!

    INSTAGRAM | GÜNEY TEPE
    İstanbul’da yaşıyorum ve fotoğraflarım buraya ait. Sokağa her çıktığınızda aynı yerlerden geçseniz bile farklı fotoğraflar elde edebiliyorsunuz. Birçok hayatın kesiştiği İstanbul’u izlemek, hissetmek, tanık olmak beni heyecanlandırıyor. [»]
    05-07-2016
  • BERLİN'DE 'TÜRKİYELİ' ANLAR VE İZLER

    BERLİN'DE 'TÜRKİYELİ' ANLAR VE İZLER

    SERGİ | TÜRKİYELİ
    Almanya’nın başkenti Berlin’de açılan ‘TÜRKİYELİ’ isimli sergide yeni nesil fotoğrafçıların çağdaş işleri bir araya geldi. [»]
    12-09-2017
  • BAKINCA KENDİNİ GÖRECEKSİN!

    BAKINCA KENDİNİ GÖRECEKSİN!

    FOTO ROPORTAJ | MEHMET ARDA DURU
    Cihangir Roma Parkı sakinlerinin her birinin hayatı roman! Bir ağacın altına serdiği minderin üzerinde derin uykuya dalıp, gündüz vakti sarı yorganını üzerine çeken de var, günlük yürüyüşünü yapan da... [»]
    02-06-2016
  • KÜRK MANTOLU MUDURNU

    KÜRK MANTOLU MUDURNU

    SERGİ | SELAHATTİN SEVİ
    1920’li ve 30’lu yıllardaki Mudurnu'yu anlatan “Anadolu’dan Bir Tanık: Bengüboz’un Objektifinden Erken Cumhuriyet Dönemi” sergisi, sıra dışı bir fotoğrafçıyı gündeme taşıdı. Gazze Savaşı'nda İngilizler'e esir düşen Osmanlı subayı Ahmet İzzet Bengüboz'un esir kampında fotoğrafla tanışması ve 1018 cam negatifin hikâyesi çok ilginç. [»]
    15-07-2016