Amerikalı iki genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle uzun bir yolculuğa çıktılar. 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladılar. Sonra ise Türkiye, İran üzerinden Ortaasya'ya ulaştılar.

1891'DE BİSİKLETLE ASYA

GEZİ | W.SACHTLEBEN, T. ALLEN JR.

1890 yazının Amerikalı William Sachtleben ve Thomas Allen Jr. için ayrı bir önemi vardı. Washington Üniversitesi’nden o yıl mezun olan iki genç bunu kutlamak için uzun bir seyahate çıkarlar. Önce trenle New York’a geldiler, oradan ver elini İngiltere! Fakat esas rotaları ise Doğu’ydu.

O yıllarda moda olan bisiklet sadece bir ulaşım aracı değil, spor aleti ve statü simgesiydi de. Gençlerin ilham kaynağı ve rehberleri ise bu büyülü yolu yüzyıllar önce kat eden Marco Polo’ydu…

İki maceracı genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladı. Bu yolculuğu kayıt altına alarak tarihe önemli bir not düşen gençler, o dönem için nispeten kompakt sayılabilecek bir fotoğraf makinesi tercih etmişler. Selüloz nitrat bazlı film negatifleri üzerine dairesel görüntüler düşürmüşler.

Küçük Asya’ya yapılan büyük yolculuğun ilk durağı Atina’daki Akropol oldu. Monastiraki Meydanı’nda kendilerini bekleyen kalabalığın arasından geçerek Fethiye Camii ve diğer Osmanlı eserlerini ziyaret ederek Plaka semtini gezdiler.

Yaklaşık 29 bin kilometre yol kat edecekleri bu seyahatin en önemli noktası İstanbul’a geldiklerinde ise büyülendiler. Pera’dan Galata köprüsüne; Sultanahmet Meydanı’ndan Divanyolu Caddesi’ne kadar yedi tepeli şehri karış karış keşfettiler. Yolculuk sonunda çekilmiş olan 1200 kare siyah beyaz fotoğrafın önemli bir bölümünü Osmanlı’nın başkenti oluşturuyor bu sebeple. Padişah’ın Cuma selamlığını da, ara sokakları da bulabilirsiniz o fotoğraflarda…

Tebriz üzerinden İran’a varırlar. Özbekistan ve Türkmenistan ise onlara bütün bir Orta Asya’nın kapılarını açar.

UCLA Kütüphanesi özel koleksiyonunda saklanan bu filmlerden oluşan ‘Bisikletle Küçük Asya’ya Gidiş Dönüş 1891’ adlı özel seri geçtiğimiz yıllarda dijital ortama aktarılarak sergilendi. İki kafadarın macera dola Asya yolculuğu yazın ve tatilin başladığı bu günlerde birçok kişiye ilham oluyor. Hatta bu hikâyenin yazarı David Herlihy, 1890’lardaki bisiklet satışlarındaki patlamayı bile bu ikiliye bağlıyor. 

YAZI: MEHMET ARDA DURU

  • YAZ MENEKŞESİ

    YAZ MENEKŞESİ

    FOTO RÖPORTAJ | SELAHATTİN SEVİ
    20 yıl öncesine kadar İstanbul’da Avrupa yakasının en popüler kumsalı olarak bilinse de eski balıkçı köyü Menekşe’den eser yok şimdi. Ne banliyö trenlerinin hafif yatarak durduğu minyatür istasyonu, ne küçük ama sevimli lokantaları var. [»]
    11-05-2016
  • KIAROSTAMI ARTIK SESSİZ BİR FİLM

    KIAROSTAMI ARTIK SESSİZ BİR FİLM

    NOSTOS
    Vefat eden İran sinemasının usta yönetmenlerinden Abbas Kiarostami, aynı zamanda önemli bir fotoğraf sanatçısıydı. Ünlü sinemacının yol, ağaç, gece, kar temalı 44 fotoğrafı 10 Nisan’a kadar Ankara CerModern'de sergilendi. [»]
    05-07-2016
  • O ÇOCUK MAPPLETHORE!

    O ÇOCUK MAPPLETHORE!

    SERGİ | ROBERT MAPPLETHORE
    ‘Fotoğraf çekmeye başladım, çünkü çağımızın varoluş karmaşasına bir yorum getirmenin en kusursuz aracı fotoğraf gibi göründü’ diyen Robert Mapplethore sergisi yeniden İstanbul’da. [»]
    19-06-2016
  • BALKONDA AY NÖBETİ

    BALKONDA AY NÖBETİ

    HABER | SELAHATTİN SEVİ
    Duayen foto muhabiri Sökmen Baykara, Antalya’da sakin biri hayat yaşıyor. 82 yaşında olmasına rağmen güler yüzü, neşeli kahkahalarıyla ve de en önemlisi evinin balkonundan çektiği fotoğraflarla gazeteciliğin her şartta yapılabileceğini gösteriyor. Mecrası ise sosyal medya... [»]
    21-05-2016