Amerikalı iki genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle uzun bir yolculuğa çıktılar. 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladılar. Sonra ise Türkiye, İran üzerinden Ortaasya'ya ulaştılar.

1891'DE BİSİKLETLE ASYA

GEZİ | W.SACHTLEBEN, T. ALLEN JR.

1890 yazının Amerikalı William Sachtleben ve Thomas Allen Jr. için ayrı bir önemi vardı. Washington Üniversitesi’nden o yıl mezun olan iki genç bunu kutlamak için uzun bir seyahate çıkarlar. Önce trenle New York’a geldiler, oradan ver elini İngiltere! Fakat esas rotaları ise Doğu’ydu.

O yıllarda moda olan bisiklet sadece bir ulaşım aracı değil, spor aleti ve statü simgesiydi de. Gençlerin ilham kaynağı ve rehberleri ise bu büyülü yolu yüzyıllar önce kat eden Marco Polo’ydu…

İki maceracı genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladı. Bu yolculuğu kayıt altına alarak tarihe önemli bir not düşen gençler, o dönem için nispeten kompakt sayılabilecek bir fotoğraf makinesi tercih etmişler. Selüloz nitrat bazlı film negatifleri üzerine dairesel görüntüler düşürmüşler.

Küçük Asya’ya yapılan büyük yolculuğun ilk durağı Atina’daki Akropol oldu. Monastiraki Meydanı’nda kendilerini bekleyen kalabalığın arasından geçerek Fethiye Camii ve diğer Osmanlı eserlerini ziyaret ederek Plaka semtini gezdiler.

Yaklaşık 29 bin kilometre yol kat edecekleri bu seyahatin en önemli noktası İstanbul’a geldiklerinde ise büyülendiler. Pera’dan Galata köprüsüne; Sultanahmet Meydanı’ndan Divanyolu Caddesi’ne kadar yedi tepeli şehri karış karış keşfettiler. Yolculuk sonunda çekilmiş olan 1200 kare siyah beyaz fotoğrafın önemli bir bölümünü Osmanlı’nın başkenti oluşturuyor bu sebeple. Padişah’ın Cuma selamlığını da, ara sokakları da bulabilirsiniz o fotoğraflarda…

Tebriz üzerinden İran’a varırlar. Özbekistan ve Türkmenistan ise onlara bütün bir Orta Asya’nın kapılarını açar.

UCLA Kütüphanesi özel koleksiyonunda saklanan bu filmlerden oluşan ‘Bisikletle Küçük Asya’ya Gidiş Dönüş 1891’ adlı özel seri geçtiğimiz yıllarda dijital ortama aktarılarak sergilendi. İki kafadarın macera dola Asya yolculuğu yazın ve tatilin başladığı bu günlerde birçok kişiye ilham oluyor. Hatta bu hikâyenin yazarı David Herlihy, 1890’lardaki bisiklet satışlarındaki patlamayı bile bu ikiliye bağlıyor. 

YAZI: MEHMET ARDA DURU

  • İSTANBUL İÇİN KERAHAT VAKTİ

    İSTANBUL İÇİN KERAHAT VAKTİ

    FOTO RÖPORTAJ | SELAHATTİN SEVİ
    Vaktin adı, kerahat! Gündüzün sıcağı yerini akşamın serinliğine bırakırken, İstanbullular telaşlı… Sponsorlu belediye iftarları ile mütevazı yer sofraları yan yana. Popüler televizyon hocaları, işçiler, memurlar,turistler ve her yaştan insan sokakta. [»]
    21-06-2016
  • TÜRKİYE'NİN KABUS GECESİ

    TÜRKİYE'NİN KABUS GECESİ

    FOTOĞRAFLAR | SELAHATTİN SEVİ
    Bütün Türkiye'de dün akşam saatlerinde yayılan darbe söylentileri sıcak saatlerin yaşanmasına sebep oldu. Reuters Haber Ajansı, İstanbul Atatürk Havalimanı'ndaki tüm uçuşların durdurulduğunu duyurdu. Gerilim bütün ülkeye yayıldı. Sabah güvenlik güçleri duruma hakim oldu. [»]
    16-07-2016
  • FOTOĞRAFA 'GENİŞ AÇI'DAN BAKINCA

    FOTOĞRAFA 'GENİŞ AÇI'DAN BAKINCA

    Depo, bugüne kadar yaptığı projelerden bir seçki ve farklı formatlardan oluşan bir konuşmalar dizisiyle Geniş Açı Proje Ofisi’ni ağırlıyor. 7 Kasım'a kadar sürecek etkinlikte sergiler, portfolyo değerlendirmeleri, söyleşiler var. [»]
    27-10-2018
  • EVDEN UZAKTA HÜZÜN VE UMUT

    EVDEN UZAKTA HÜZÜN VE UMUT

    FOTO RÖPORTAJ | ZAHRA OSTADZADEH
    İran taşrasındaki yatılı kız okulları, ülkedeki en düşük gelirli ailelerin çocukları için eğitim imkânı sağlıyor. Bununla birlikte öğrencilerin bezgin ve solgun yüzleri çok şey anlatıyor. Gündüz ve gece onları bir köşede ağlarken görebilirsiniz. [»]
    22-06-2016