Afro-Türkler, büyük bir ötekileştirmeye maruz kalmıyor. Olumsuz söylemler, şehirde ön plana çıkıyor. Özellikle “Arap” olarak seslenilmesi onları rahatsız ediyor. Kendilerini ‘Afrika kökenli’ Türk olarak tanımlıyorlar.

AFRO-TÜRK RÜZGARI

FOTO RÖPORTAJ | MELİKE ÇETİN

Afro-Türkler ya da Siyahî Türkler, Osmanlı Devleti’ne 19. yüzyıldan itibaren köle ticareti yoluyla, çalışma sebebiyle ya da askerlik hizmeti için Afrika’dan gelen yerlilerin çocukları ve torunlarıdır. Afro-Türklerin kökeni, Nijer, Suudi Arabistan, Libya, Kenya ve Sudan gibi pek çok farklı Afrika ülkesinden gelmektedir. Bazıları ise 1923’te Türkiye-Yunanistan göçü sırasında Girit’ten gelmiştir. Afrika asıllıların bir kısmı, ülkesine geri dönmüş, kalanları ise Ege ve Akdeniz bölgesine yerleşerek tarım alanında faaliyet göstermiştir.

Afro-Türkler, Türk kültürüne tamamen asimile olmuş bir topluluk. Dolayısıyla düğün, nişan gibi geleneklerini Türk usulüne göre yapıyor. Köyde yaşayan halk, Ege şivesiyle konuşuyor. Ayşe, Fatma, Sıla, Şakir, Esat, Durmuş, Adil, Ahmet gibi Türk isimlerini kullanıyorlar. Yaşam alanı olarak kendilerine çoğunlukla İzmir, Muğla ve Aydın’ı seçmişlerdir. Sıcak, samimi ve misafirperver olan bu halk, genellikle İzmir’in ilçeleri olan Hasköy, Torbalı, Bayındır ve Ödemiş’in köylerinde yaşamını sürdürmektedir. Fakat sayıları tam olarak bilinmemektedir. Köylerde yaşayan Afro-Türk vatandaşların eğitim seviyeleri ise, ilk ve orta düzeydedir. Şehirde yaşayanların ise refah ve eğitim seviyesi daha yüksektir.

Afro-Türkler, köylerde büyük bir ötekileştirmeye maruz kalmıyor. Olumsuz söylemler, şehirde daha fazla ön plana çıkıyor. Özellikle “Arap” olarak seslenilmesi onları rahatsız etmektedir. Toplumda Arap olarak anılmak istemiyorlar ve kendilerini ‘Afrika kökenli’ Türk olarak tanımlıyorlar. Hatta Afro-Türk Derneği’nin Başkanı Şakir Doğuluer, sohbet esnasında beyaz bir çiftin çocuklarının dahi siyahî doğabileceğini, böyle bir durumda ise çiftlerden birinin atasının Afro-Türk olabileceğinden bahsediyor. Afro-Türklerde beyazlar ile evlenenlerin sayısı da gittikçe artıyor. Bu sebeple mirasları olan ten renklerinde açılma söz konusu.

Afrikalı Türkler, mesleki olarak ise birçok farklı iş alanında faaliyet gösteriyor. Fakat yaşamını köylerde sürdürenlerin, iş dünyasında daha fazla istihdama ihtiyacı var. Afro-Türk topluluğunun, devletten herhangi bir siyasi talebi yok. Yalnızca medya ve toplumda daha fazla görünür olmak, Türk tarihinde yerlerini almak ve vatandaşlarına daha fazla istihdam sağlamak istiyorlar... Bu sebepten dolayı ‘Afrikalılar Kültür, Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği’nin Başkanı Şakir Doğuluer ile birlikte ulusal ve uluslararası projeler gerçekleştiriyorlar. Özellikle Afro-Alman Derneği ile birlikte çalışmalar düzenliyorlar. Kendi kültür ve tarihlerini olabildiğince daha fazla insana aktarmaya çalışıyorlar. Bu bağlamda eski dernek başkanı yazar ve aktivist rahmetli Mustafa Olpak’ın desteğiyle her yıl Mayıs ayında kendilerine özgü bir bahar bayramı olan ‘Dana Bayramı’nı da tekrar kutlamaya başladılar. İzmir’de düzenlenen bu etkinlik kapsamında çeşitli paneller ve kortej yürüyüşü gerçekleştirilmektedir. Afrika’nın geleneksel kıyafetleri giyilip, kendi kültürel müzikleri eşliğinde yürüyüşlerini tamamlıyorlar. 2 gün süren ve coşkuyla kutlanan bu bayramda geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi artık kurban kesilmiyor. Kısacası İzmir’de her yıl Mayıs ayında Afrika rüzgârı esiyor... 

  • İSTANBUL'UN FOTOĞRAF MEVSİMİ

    İSTANBUL'UN FOTOĞRAF MEVSİMİ

    FESTİVAL
    4. Fotoistanbul Beşiktaş Fotoğraf Festivali başladı. Türkiye'nin en kapsamlı fotoğraf buluşmasında sergi ve etkinliklere katılımın ücretsiz. 18 açık ve kapalı mekanda 60 sergi ve daha fazlası var. Festival 22 Ekim'e kadar sürecek. [»]
    30-09-2017
  • 1891'DE BİSİKLETLE ASYA

    1891'DE BİSİKLETLE ASYA

    GEZİ | W.SACHTLEBEN, T. ALLEN JR.
    Amerikalı iki genç gezgin Londra’dan aldıkları Kodak marka fotoğraf makinesi ve bisikletleriyle uzun bir yolculuğa çıktılar. 1891 yılında ‘Bisikletle Küçük Asya’ turlarına Yunanistan’dan başladılar. Sonra ise Türkiye, İran üzerinden Ortaasya'ya ulaştılar. [»]
    07-06-2016
  • SELANİK'TE 'YER DEMİR GÖK BAKIR'

    SELANİK'TE 'YER DEMİR GÖK BAKIR'

    SERGİ | MEHMET ARDA DURU
    Ana temasının 'Kapitalist Gerçekçilik' olduğu Selanik Fotoğraf Bienali kapsamındaki 'Yer Demir Gök Bakır' fotoğraf kitabı sergisi 25 Eylül'de National Bank of Greece Selanik Galerisi'nde açılıyor. [»]
    19-08-2018
  • BİR TUTKUNUN 'İZ'İNİ SÜRMEK

    BİR TUTKUNUN 'İZ'İNİ SÜRMEK

    MEHMET ARDA DURU
    İz yeniden yayın hayatına başlıyor. Noktalı virgül konularak ara verilen dönemde İz’in sahibi Gölnur Cengiz kâğıtta ısrarcı oldu. Kalıcılığı, sonraki kuşaklara aktarılması ve bir kültürü yaşatması anlamında önemine inandı. ‘İz’ peşinde bir tutkunun kısa öyküsü… [»]
    11-05-2016