‘Fotoğraf çekmeye başladım, çünkü çağımızın varoluş karmaşasına bir yorum getirmenin en kusursuz aracı fotoğraf gibi göründü’ diyen Robert Mapplethore sergisi yeniden İstanbul’da.

O ÇOCUK MAPPLETHORE!

SERGİ | ROBERT MAPPLETHORE

Galatasaray’daki tarihi Mısır Apartmanı’nın geniş ve ferah merdivenlerini ağır ağır tırmandığınızda aydınlık bir cam kapının hemen eşiğinde yüzü önde siyah beyaz bir portre karşılayacak sizi. Bu derin ve hüzünlü bakışın sahibi Patti Smith’ten başkası değil. Hani şu ‘Çoluk Çocuk’ adıyla Türkçe’ ye kazandırılan kitapta birinci tekil şahıs olarak bir dönemi anlatan Smith! Orada, sergideki fotoğrafını da kayıtlara geçiren, bir dönem sevgilisi olan Robert Mapplethore’u teferruatlıca anlatır. Amerikan taşrasında yaşayan yoksul bir ailenin kızı olarak New York’a gelişi, Mapplethore ile tanışmaları ve sonrasında çok konuşulan birlikteliklerinin olduğu zamanlardaki fotoğrafları geniş salonda görülmeyi bekliyor. Sanatçının “Fotoğraf çekmeye başladım çünkü çağımızın varoluş karmaşasına bir yorum getirmenin en kusursuz aracı fotoğraf gibi göründü” sözünü haklı çıkaran görsel bir yetkinlik karşılıyor. Çiçek ve insan figürüne odaklanan seçki, sanatçının forma, ikiliklere ve zıtlıklara olan takıntısından örnekler veriyor.

Amerikalı sanatçının ikinci kişisel sergisine ev sahipliği yapan Galeri Nev İstanbul'da küratör Serra Yentürk’ün seçkisi biyografik bir anlatımdan kaçınarak daha az bilinen eserleri aracılığıyla Robert Mapplethorpe'un farklı bir bağlamda ele alıyor. 2011 yılında İsveç'in başkenti Stokholm'de ünlü Fotografiska Müzesi'nde görme imkanı bulduğum dev retrospektif 42 yaşında bu dünyadan ayrılan sanatçı için bütüncül bir okuma kitabı gibiydi. İstanbul'da ise üretimleri arasında en az kurgulanmış olan; hatta belgeleyici sayılabilecek S&M görüntüleri, Polaroid'leri ve otoportreleri dışarıda tutuluyor. Bu tercihin açıklaması ise, “Eserlerinde heykelsi ve resimsel nitelikleri vurgulamak Mapplethorpe'u kariyeri boyunca yönlendiren bir dürtüdür. "Photo-Seccessionists" akımın Stieglitz, Day ve Steichen gibi isimlerinin yanı sıra fotoğrafın öncüsü Nadar'dan büyük ölçüde etkilenen Mapplethorpe'un fotoğrafları 1970'lerin başında klasik bir form anlayışına doğru evrilir. Buna paralel olarak, Polaroid'i bırakıp, kare formatlı vizörün sınırları içinde daha yavaş çalışmasını zorunlu kılan Hasselblad 500'ü kullanmaya başlamasıyla sanatında doğaçlamayı bütünüyle terk eder.” sözleri.

Susan Sontag'in ifadesiyle, Mapplethorpe'un eserleri "birşey hakkında bir gerçek değil, o şeyin en güçlü hali"dir. Fotoğrafın anlatımcı yönü bütünüyle bastırılır ve biçimin kendisi nihai öncelik haline gelir: “Mapplethorpe'un ışık ve hareket üzerindeki mutlak kontrolü üretim sürecinde önemli bir faktördür. Chiaroscuro varyasyonları geometrik formlara hacim kazandırırken, hareketsizlik heykelsi etkiyi güçlendirir. Zamanda asılı kalmış olmakla birlikte her bir imaj önceden hesaplanarak rastlantısallığı tamamıyla bertaraf eden, uzun ve zahmetli mise-en-scene'lerin sonucudur.”

Robert Mapplethorpe’un 1979 -1989 seneleri arasında çektiği 31 Temmuz’a kadar Galeri Nev’ İstanbul'da görülebilir.

KİMDİR?

Robert Mapplethorpe 1946 yılında Floral Park, Queens, ABD'de doğdu. Mezun olduğu Brooklyn'deki Pratt Institute'ta pek çok farklı malzemeyi kullanarak ilk eserlerini üretti. Bu erken tarihli eserlerinde fotoğrafa ihtiyaç duyması üzerine 1970'lerin ortasında Polaroid kamera ile tanıştı ve zamanla ana disiplinini fotoğraf olarak belirledi. Yetmişli yıllarda çektiği fotoğraflar New York'un AIDS öncesi underground yaşam tarzıyla içiçe olan özel yaşamından izler taşıdı. 1980'lerin başında ise fotoğrafları daha formel ve klasik bir stile erişti. Ölümünden bir yıl önce, 1988 yılında Whitney Müzesi'nde ilk büyük retrospektif sergisi düzenlendi. Sanatçı aynı yıl eserlerini temsil etmek ve HIV araştırmalarını desteklemek üzere adını taşıyan vakfı kurdu.

Robert Mapplethorpe Türkiye'de Galeri Nev İstanbul tarafından temsil edilmektedir.

  • ÇAĞDAŞ ERDOĞAN'IN GECE YOLCULUĞU

    ÇAĞDAŞ ERDOĞAN'IN GECE YOLCULUĞU

    PORTRE | SELAHATTİN SEVİ
    12 günlük gözaltından sonra tutuklanan foto muhabiri Çağdaş Erdoğan cezavlerindeki 172. gazeteci. Bir an önce özgürlüğüne kavuşmasını umduğumuz Erdoğan'ın ülkeye, kente, geceye ve gündüze, insanlığa yeni soruları var... [»]
    17-09-2017
  • ANİ DÜNYA MİRAS LİSTESİ'NDE

    ANİ DÜNYA MİRAS LİSTESİ'NDE

    HABER | MEHMET ARDA DURU
    Ani Harabeleri İstanbul’da yapılan toplantıda Dünya Miras Listesi’ne dâhil edildi. Kars'ta bulunan Ani Harabelerinin listeye dâhil edilmesiyle, Türkiye’nin Dünya Miras Listesi'ndeki alan sayısı 16 oldu. [»]
    15-07-2016
  • DAĞIN İKİ TARAFINA BAKMAK

    DAĞIN İKİ TARAFINA BAKMAK

    FOTO RÖPORTAJ | SELAHATTIN SEVİ
    Doğu’yu doğu ve daha doğu diye ayıran Ağrı dağı, yanında yöresinde binlerce öykü barındırıyor. Doğubeyazıt ve Ağrı’dan renkli ve hayat dolu Iğdır’a kadar her yerden görülebilen efsaneler dağı binlerce yıldır olduğu gibi buradayım, diyor. [»]
    11-05-2016
  • FUTBOL SOKAKTA!

    FUTBOL SOKAKTA!

    SERGİ
    Magnum fotoğrafçılarının çektiği futbol kareleri Fransız Kültür Merkezi’nde sergileniyor. Abbas’tan David alan Harvey’e, Harry Gruyaert’den Thomas Haepker’e kadar ünlü fotoğrafçılar futbol heyecanını İstanbul’a taşıyor. [»]
    09-06-2016